Esencja projektu

Inicjatywa:

Strategia rozwoju Ludwigshafen, Niemcy

Miejsce/czas:

Ludwigshafen (Niemcy), 2003–2004

Niemcy, Strategia rozwoju Ludwigshafen

W 2003 roku Ludwigshafen, portowe miasto położone nad Renem w zachodnich Niemczech obchodziło 150-lecie powstania. Rocznica skłoniła władze miasta do refleksji na temat przyszłości Ludwigshafen. Podjęto decyzję o organizacji konferencji przyszłości – Forum Przyszłości Ludwigshafen 2020.

Strategia rozwoju Ludwigshafen, Niemcy

2003–2004

Ludwigshafen (Niemcy)

KONTEKST

Ludwigshafen, miasto liczące 170.000 mieszkańców i znane przede wszystkim jako siedziba koncernu chemicznego BASF, w 2003 roku obchodziło 150-lecie powstania.

Jak wiele innych niemieckich miast Ludwigshafen borykało się ze znacznymi cięciami budżetowymi. Rocznica skłoniła władze miasta do refleksji na temat przyszłości Ludwigshafen. Jak kształtować przyszłość miasta, które ma za sobą historię wyjątkowo szybkiego i dynamicznego rozwoju? Władze miasta postanowiły zapytać o to mieszkańców.

Chodziło o wykorzystanie rocznicy do swobodnej refleksji na temat strategicznej wizji  Ludwigshafen w przyszłości – bez nawiązywania do aktualnych realiów politycznych i bez bezustannego wskazywania na trudną sytuację budżetową miasta. Dlatego  władze miasta podjęły decyzję o organizacji konferencji przyszłości – Forum Przyszłości Ludwigshafen 2020. 

OPIS PROCESU

Do debaty władze miasta przygotowały się, z góry określając osiem grup tematycznych: „Miasto pracuje” (gospodarka, praca, edukacja), „Miasto mieszka” (mieszkalnictwo, otoczenie, rozwój miasta), „Miasto na zakupach” (zakupy, zaopatrzenie, centrum, dzielnice), „Miasto wynajduje” (badania, nauka, innowacja), „Miasto rośnie” (rodzina, dzieci, młodzież, seniorzy), „Miasto żyje” (czas wolny, sport, kultura), „Miasto współpracuje” (partycypacja obywatelska, dialog, działalność honorowa), „Miasto jest zdrowe” (środ. naturalne, zdrowie).

Następnie powołano zespół przygotowawczy ds. forum. Członkowie zespołu przygotowawczego rekrutowali się z ww. obszarów tematycznych i byli „patronami” poszczególnych grup. I tak w zespole oprócz samej burmistrz, radnych i przedstawicieli administracji zasiedli m.in. przedstawiciel koncernu chemicznego BASF, reprezentant izby handlowej, członek miejskiego przedsiębiorstwa zarządzającego nieruchomościami, przedstawiciel komisji miejskiej ds. młodzieży i przedstawiciel stowarzyszenia wolontariuszy.

Zadaniem zespołu przygotowawczego był m.in. wybór uczestników forum. Chodziło o stworzenie ośmioosobowych zespołów dla każdej z grup tematycznych (w sumie 64 osoby). W oparciu o tematy, które miały być poruszane w poszczególnych grupach tematycznych zespół wybrał i zaprosił przedstawicieli różnych instytucji i grup interesów (m.in. biznesu, kościołów, administracji i stowarzyszeń) – razem 40 osób. Pozostałe 24 osoby rekrutowały się spośród „zwykłych” mieszkańców miasta – ogłoszenia o rekrutacji ukazały się w maju 2004 w lokalnej prasie i w internecie, wyboru kandydatów dokonał zespół przygotowawczy. Kandydatom postawiono 2 warunki – ukończony 16 rok życia i deklarację uczestnictwa we wszystkich pracach forum.

Forum Przyszłości Ludwigshafen 2020 zostało zorganizowane w październiku 2004 roku. Uczestnicy podzieleni zostali na osiem grup po osiem osób. Dwuipółdniową konferencję (piątek, sobota, niedziela) moderowano jako podróż statkiem. „Kurs statku Ludwigshafen” został wyznaczony następująco: uświadomienie sobie przeszłości, zbadanie teraźniejszości i spojrzenie w przyszłość.

Debata obejmowała sześć kroków:

  1. Retrospektywa: osobiste doświadczenia, rzut oka na ostatnie 50 lat w rozwoju miasta; wypracowanie wspólnych wniosków (piątek, godz. 16:00-20:00),
  2. Identyfikacja trendów i wyzwań: określenie głównych wyzwań i kierunków rozwojowych, na które miasto musi zareagować (piątek, 16:00-20:00),
  3. Analiza dzisiejszych metod: badanie głównych wyzwań pod kątem pytań „Z czego jesteśmy dumni?” i „Czego żałujemy?” (piątek, 16:00-20:00),
  4. Opracowanie przyszłych scenariuszy: kreatywne poszukiwanie odpowiedzi na pytanie jak Ludwigshafen ma wyglądać za 15-20 lat (sobota, 9:30-19:00),
  5. Opracowanie wizji pięciu strategicznych celów: określenie wspólnych celów rozwoju i pięciu szczególnie ważnych motywów przewodnich w rozwoju miasta (sobota, 9:30-19:00),
  6. Propozycja projektów: określenie krótko-, średnio- i długofalowych projektów koniecznych dla stopniowej realizacji celów strategicznych, ‘oddelegowanie’ projektów do istniejących sieci/stowarzyszeń/instytucji/grup roboczych (niedziela 9:30-14:00).

Ostatecznie członkowie forum nakreślili pięć wizji rozwoju miasta, określonych jako strategiczne „latarnie morskie”, czyli średnio- i długoterminowe cele rozwojowe do roku 2020:

  • „Miasto innowacji” – „Do 2020 roku chcemy stać się znaczącym centrum innowacji w zakresie nowych technologii (medycznych, energetycznych, chemicznych), z silnymi efektami synergii i atrakcyjnymi miejscami pracy”;
  • „Miasto talentów i edukacji” – „Chcemy przyciągać krajowe i zagraniczne talenty poprzez system edukacji, sieć współpracy i nowoczesne badania. Ludwigshafen chce mieć prywatny uniwersytet unijny”;
  • „Miasto sztuki i kultury” – „Sztuka, kultura i architektura stanowią o naszym mieście”;
  • „Miasto obywatelskie respektujące prawa różnych pokoleń” – „Chcemy szanować prawa wszystkich pokoleń, wynajdować nowoczesne rozwiązania dla rodziny, pracujących i ludzi starszych; my, mieszkańcy przejmujemy odpowiedzialność za Ludwigshafen i aktywnie udzielamy się na rzecz rozwoju miasta”;
  • „Miasto portowe” – „Życie Ludwigshafen zwrócone jest ku Renowi; promenada nad rzeką jest atrakcyjnym miejscem do mieszkania, zakupów i wypoczynku”.

Dla każdego z celów debatujący zaproponowali projekty mające pomóc w realizacji wizji. Uczestnicy podpisali się pod tymi projektami, nad których realizacją  zamierzali pracować w swoim środowisku. Forum zostało w 100% sfinansowane przez władze miasta (organizacja kosztowała 30.000 euro) - burmistrz Dr Eva Lohse pozyskała sponsorów (m.in. lokalne kasy oszczędnościowe i firmy) i dofinansowanie od władz landowych. Miasto udostępniło salę do obrad.

Harmonogram

Zgoda zarządu miasta na organizację forum

 

listopad 2003
Zgoda komisji ds. strategii rozwoju na organizację forum

luty 2004

Prace zespołu przygotowawczego ds. forum marzec-październik 2004
Forum przyszłości Ludwigshafen 2020 24-26 października 2004
Komisja ds. strategii rozwoju uznaje i przyjmuje wyniki Forum luty 2005

 

REZULTATY

Wyniki forum zostały uznane i przyjęte przez komisję ds.  rozwoju w radzie miejskiej.

W ramach realizacji pięciu wizji strategicznych celów przeprowadzono szereg projektów, np. opracowano koncepcję zagospodarowania terenów portowych, stworzono uniwersytet dla dzieci, otwarto centrum kompetencji, powołano kongres innowacji, stworzono modelowy projekt elastycznych przedszkoli i dwujęzyczne szkoły, zrealizowano projekt „Miasto bez barier”, ustanowiono nagrodę artystyczną, przeprowadzono konkursy przyszłości dla nastolatków i otwarto centrum kompetencyjne na rzecz edukacji.

W 2005 roku, w rok po Forum Przyszłości, zorganizowano spotkanie podsumowujące. Wzięło w nim udział 50 uczestników, w tym 13 osób, które nie brały udziału uczestników Forum. Podczas spotkania podsumowano stan realizacji pięciu wizji i przypisanych do nich projektów, a także przedyskutowano przyszłą funkcję Forum i ustalono dalszą organizację pracy w jego ramach. Kolejne spotkanie podsumowujące miało miejsce we wrześniu 2006 roku. Prócz przedstawienia aktualnych projektów i podsumowania realizacji strategicznych wizji spotkanie miało na celu dyskusję na temat demograficznych przemian i ich wpływu na "latarnie morskie" Ludwigshafen.

Powstała bogata dokumentacja związana z forum. Forum celowo nie tworzyło nowych stałych zinstytucjonalizowanych struktur czy ciał – realizacją celów miały zając się już istniejące gremia i instytucje, m.in. te, których reprezentanci wzięli udział w przedsięwzięciu.



Tekst: Anna Krzemińska
Opracowano na podstawie stron internetowych: www.partizipation.at; www.ludwigshafen.de; www.cipra.org; www.cg-konzept.de